Një deklaratë inkurajuese për vendet e Ballkanit, në Samitin e mbajtur në Bruksel, duke propozuar “se këto vende do të bëhen anëtare të BE-së brenda vitit 2014”. Deklarata e parë e Papandreut ka qenë “në shenjë simbolike” me 100-vjetorin e Luftës së Parë Botërore, ku në një mënyrë spontane dhe tejet domethënëse. Kryeministri dhe Ministri i Jashtëm grek, rikujtoi për ballkanasit fillim-shekullin e shkuar, kur për shkak të një incidenti shpërtheu Lufta e Parë Botërore dhe vendet e Ballkanit u bënë skena të tragjedisë botërore. “Pas takimit të Selanikut në vitin 2003, kur u hodhën themelet e zgjerimit me shtetet ballkanike, në këto vitet e fundit, rajoni ka humbur orientimin. Ne duam t’i japim një dinamikë të re, pa ulur standardet që duhen plotësuar, por duke reduktuar burokracitë, me qëllimin përfundimtar përfshirjen e Ballkanit në BE, 100-vjet pas Luftës së Parë Botërore”, është shprehur më tej, Papandreu.

Ndërsa më 4 Janar 2010 në Beograd, Papandreu, duke iu referuar Maqedonisë, theksoi ‘’linjën e kuqe’’ kombëtare. ‘’Presim që Maqedonia të na takojë në gjysmë të rrugës’’, u shpreh ai, duke theksuar se ‘’po kërkojmë një zgjidhje konsensuale’’ që nuk do të lërë ‘’rajone gri’’ dhe ‘’burime të mundshme tensioni’’.“Lidhur me këtë çështje ose do të gjejmë një zgjidhje të pranueshme nga të dyja palët, duke punuar së bashku në frymën e bashkëpunimit e duke ndihmuar popujt tanë që të afrohen me njëri-tjetrin, ose do të vazhdojmë ta ripërtëritim problemin, duke marrë qëndrime ekstreme dhe duke e bërë retorikën nacionaliste ushqimin tonë për politikën e përditshme”, theksoi Papandreu.

Të dy këto deklarata të kreut të Qeverise Greke kanë ngjallur reagime nè lidhje me zhvillimet e e afërta dhe të perspektivës në Rajon.





Komente

Bashkim Zeneli

Ish-ambasadori shqiptar në Greqi, e ka vlerësuar si “një konstante pozitive” deklaratën e Papandreut, veçanërisht pas Samitit të muajit qershor, ku sipas Zenelit, “Kryeministri grek Papandreu, luajti një rol të rëndësishëm”. “Greqia”, ka vijuar më tej ish-ambasadori, në një intervistë për ATSH-në, “ka një rol të rëndësishëm në rajon, për ato vende që aspirojnë të përfshihen në Bashkimin Evropian”. Në se marrëdhëniet dypalëshe të kohës, kur ish-Ministri i Jashtëm Jorgos Papandreu drejtonte qeverinë greke, kanë pasur progres, Bashkim Zeneli ka komentuar se “e ka njohur Kryeministrin aktual edhe përgjatë kohës kur ai ishte në opozitë. Jorgos Papandreu ka pasur një qëndrim konstant, duke e mbështetur Shqipërinë dhe e ka quajtur atë si shtet aleat, ashtu si dhe më parë, qeveria e z. Karamanlis, e cila erdhi në fuqi në vitin 2004”. Ndryshimin ndër vite për emigrantët shqiptarë, në paralelizëm me situatën e sotme të këtij komuniteti në Greqi, Zeneli e ka komentuar se “ka pësuar një ndryshim radikal, duke u ndryshuar politikat e emigrimit, qofshin të majtët apo të djathtët që kanë pasur fuqinë parlamentare në Greqi, duke nxjerrë ligje efikase për ta”.

Në lidhje me deklaratën e fundit të Papandreut, Zeneli tha për ATSH-në se “ kjo deklarate nuk sjell ndonjë gjë të re përveç një gjuhe më të ashpër që përdoret nga kryeministri grek. Është fakt i njohur se për zgjidhjen e emrit të Maqedonisë ka ndërmjetësuar dhe Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së. Mendoj se qëndrimet e të dyja palëve kanë qënë refraktare, si të palës greke dhe asaj maqedonase. Por, pa një zgjidhje të emrit nuk mund të ketë integrim të rajonit tonë në strukturat europiane, pasi ky ka qënë një rajon me probleme të vjetra dhe të reja. Ndaj mendoj se rruga e dialogut, tolerancës dhe e tërheqjes nga pozicionet statike, me ndërmjetësimin edhe të OKB-së, do ta zgjidhte çështjen.”



Vili Minarolli

Ambasadori shqiptar në Athinë, Vili Minarolli, përmes një interviste ekskluzive për ATSH-në, e ka përgëzuar deklaratën e kryeministrit Papandreu 1 javë pas marrjes së postit të Kryeministrit të qeverisë greke, duke shtuar se “se vlen të përmendet se periudha deri në 2014, sipas propozimit të zotit Papandreu, do të jetë e mjaftueshme për të gjithë këto vende, që të plotësojnë kuadrin ligjor të anëtarësimit në BE dhe t’i vendosë këto vende në standardet politike, ekonomike e sociale të kërkuara nga BE”. Vili Minarolli tha gjithashtu se deklarata e fundit e Presidentit të Greqisë, Papandreu në fakt nuk ndryshon në përmbajtje nga ajo e përfaqësuesve të tjerë të lartë të qeverisë dhe shtetit grek. Ftesa greke për palën maqedonase në vazhdimësi ka qenë për gjetjen e një zgjidhje të pranueshme nga të dy palët nëpërmjet bisedimeve dhe mirëkuptimit. Në këtë drejtim, nga pala greke janë bërë propozime dhe pritet përgjigja nga pala tjetër. Shpreh bindjen që të dy palët do e arrijnë mirëkuptimin e kërkuar.



Robert Goro

Për gazetarin dhe korrespondentin e BBC-së në Greqi, Robert Goro, duke marrë shkas dhe nga bisedat e tij me analistët vendas, deklarata e parë e Papandreut bëhet “pasi ai e inkuadron lëvizjen e tij në objektivin e rikthimit të rolit udhëheqës që kishte Greqia në rajon përgjatë viteve 1999-2003, kur Kryeministri i tanishëm grek ishte Ministër i Jashtëm”. Sipas korrespondentit të BBC-së “përcaktimi i vitit 2014, përveç simbolikës, nënkupton edhe një afat të qartë kohor për vendet e interesuara, të cilat, sipas zotit Papandreu, duhet që brenda këtij afati të përmbushin gjithë detyrimet e tyre që burojnë nga marrëveshja e stabilizim-asociimit”.Rastin e përfshirjes apo jo, brenda kësaj deklarate të fundme të Papandreut në “lidhje me çështjen e emrit të shtetit maqedonas”, Goro e ka komentuar se “Athina shpreson se caktimi i kësaj ‘harte rrugore’ do të shërbejë për të bindur edhe udhëheqjen maqedonase që të pranojë një zgjidhje kompromisi në çështjen e emrit, një çështje që Greqinë ‘e mundon’ prej më se 20 vitesh”. Robert Goro e ka vijuar analizën e tij “mbi Maqedoninë”, duke përmendur takimin e zotit Papandreu me kryeministrin Gruevski në Samitin e Brukselit, “ku pavarësisht se ishte më së shumti me karakter protokollar, dëshmon pikërisht prirjen e Athinës për të “thyer akullin”. “Vetë Papandreu, përgjatë fushatës elektorale, e kishte akuzuar qeverinë e Kostas Karamanlis se për shkak të çështjes së emrit, kishin pezulluar çdo kontakt tjetër të marrëdhënieve Athinë–Shkup dhe se kur Papandreu si lideri i PASOK-ut do të merrte qeverisjen, do t’i zhbllokonte këto marrëdhënie”, ka vijuar Robert Goro. Pyetjes në se Greqia do të vijojë të jetë një impakt i fuqishëm në lobimin e këtyre vendeve të Ballkanit në BE-së, përpos një deklarate, Goro, si njohës i mirë i situatës sociale dhe politike greke, e ka komentuar se “ende nuk ka asgjë konkrete në këtë drejtim.” Për korrespondentin e BBC-së në Greqi “Ballkani nuk është kaq i trazuar sa ç’ishte në fillim të këtij shekulli. Bullgaria e Rumania janë anëtarësuar tashmë në BE, Kroacia dhe FYROM (kjo me ‘barrierën’ e emrit), janë afër anëtarësimit, Shqipëria është anëtarësuar në NATO dhe sigurisht se ka progres në rrugën e integrimit evropian. Kosova është bërë shtet i pavarur, Unioni Serbi-Mali i Zi nuk ekziston... “. Në përfundim të komentit të tij të zgjeruar në lidhje me rolin e “avokatit mbrojtës” të shtetit helen, “në kushtet e kësaj dinamike të re, mendoj se Greqia nuk e ka kaq të lehtë të bëhet “lokomotiva” e rajonit, pasi secili vend ka tashmë trenin e lokomotivën e vet. Megjithatë, mendoj se duhen pritur të zbardhen detajet e iniciativës, kur do të kemi edhe reagimet e vendeve të rajonit, për të krijuar një ide më të qartë”.



Kim Mehmeti

Publicisti i njohur shqiptar ne Maqedoni, Kim Mehmeti, i pyetur nga ATSH se si e komenton këtë deklaratë të Kryeministrit grek të bërë pikërisht nga Beogradi, ne lidhje me çështjen e emrit të Maqedonisë, u shpreh se ”diplomacia greke është pragmatike. Ajo vepron sipas parimit tregoji armikut se ku e ke mikun. Kështu që me këtë deklaratë, Kryeministri grek do të arrijë efekt të dyfishtë: të promovojë Beogradin si lokomotivë të proceseve integruese euroatlantike të kësaj pjese të Ballkanit dhe njëkohësisht t’ia rikujtoj Shkupit se ku duhet të drejtohet për ndihmë. Mbase në të ardhmen duhet pritur dhe më shumë ndihmë promovuese që Athina do ia ofrojë Beogradit. E tëra kjo, njëkohësisht tregon se problemi greko-maqedonas i kthehet origjinës së vet: shtrihet në djepin ballkanik dhe bëhet gjithnjë e më shumë pjesë e lojrave politike të Ballkanit. ”Ndërsa pyetjes se çfarë ndikimi do të ketë dhe a do të mund të tensionojë situatën kjo deklaratë në zhvillimin e ngjarjeve në rajon, Mehmeti iu përgjigj se “kjo deklaratë ndoshta nuk do e tensionojë situatën në rajon, por gjithsesi paralajmëron ri-rreshtime të reja në këtë pjesë të Ballkanit. Mbase edhe në ato ri-rreshtime nuk do ketë befasi: do sforcohen miqësitë e dikurshme, si për shembull ajo greko-serbe. Dhe në Ballkan, jo vetëm njëherë miqësitë janë lidhur sipas parimit: armiku i armikut tim, është miku im. Dhe personalisht mendoj se Serbia dhe Greqia, gjithnjë e më shumë, do luajnë lojë të përbashkët ndaj fqinjëve të vetë, posaçërisht ndaj Maqedonisë, duke e vlerësuar drejt se ky shtet kalbet nga brenda dhe se koha punon për ta. Në të vërtetë, problemi parësor i Maqedonisë nuk është si ajo ta zgjidh kontestin e emrit me Greqinë, po si të arrijë barazpeshë ndëretnike, si të barazojë ëndrrën maqedonase dhe atë shqiptare për Maqedoninë. Greqia dhe Serbia do presin edhe pak kohë të shohin se si do ecë Maqedonia mbi telin e hollë të marrëdhënieve të brishta ndëretnike.”Në përgjigje të pyetjes se si është pritur nga politika e zyrtarëve të Shkupit kjo deklaratë, publicisti Mehmeti u shpreh se “propozimet që vijnë nga Beogradi, Shkupi i pret gjithmonë, ashtu siç pret vëllau i vogël lajmet që ia përcjell vëllau i madh. Maqedonia ende është nën ndikim të madh politik dhe ekonomik të Beogradit. Këtë e di edhe Athina. Maqedonia me shumçka ende është një “Serbi e dytë”. Strukturat shtetërore maqedonase boshtin kurrizor ka atë të dikurshmin të shkollës së Beogradit. Ndaj, ajo që thotë Beogradi, shpejt bëhet realitet në Shkup. Në Maqedoni, strukturat proserbe janë thellë të rrënjosura nëpër institucionet shtetërore. Mjafton të shihni mediat e këtushme dhe ta keni të qartë se mbi cilat struktura politike mbështeten pushtetarët aktualë të Maqedonisë. Mjafton të analizoni politikën antishqiptare të disa strukturave shtetërore që ta kuptoni se Maqedonia ende është shtet ekperimental, se ekperimenti i qujtur “Maqedoni multietnike” ende është në fazën laboratorike.”



Sabri Godo

Politikani Sabri Godo shprehet se “më duket një deklaratë me mend kjo që thotë z. Papandreu. Me të vërtetë u tejzgjat kjo çështje dhe i ka sjellë probleme serioze Maqedonisë, në radhë të parë lidhur me integrimin. Tani është koha që, sipas mendimit tim, qeveria e Maqedonisë duhet të tregohet më e hapur që të arrihet në një zgjidhje. Propozimi i Papandreut është një kërkesë e arsyeshme. Duhet zgjedhur një nga të dyja: ose do të vazhdohet kështu, të flitet folklori nacionalist

vetëm për interesa aktuale elektorale, ose do të ecet drejt së ardhmes për një bashkëpunim më të mirë ndërmjet këtyre dy vendeve fqinje dhe drejt integrimit të Maqedonisë në NATO dhe BE. Deklarata e Papandreut më duket e arsyeshme dhe ka atë pjekuri politike që kërkon zgjidhja e këtij problemi.”



Shpëtim Idrizi

Politikani Shpëtim Idrizi, që mbron te drejtat e komunitetit çam, tha për ATSH-në se “uroj që deklarata e Papandreut në lidhje me çështjen e emrit të Maqedonisë, të mos bëhet asnjeherë pjesë e axhendës politike të Athinës zyrtare. E vetmja rrugë e zgjidhjes së kontradiktave të tilla, me sfond historik e me simbolikë të ndjeshme, është rruga e dialogut. Ballkani ka vuajtur shumë në të shkuarën nga fantazmat nacionaliste dhe shovinizmi dhe nga një retorikë që evokon ato kohëra do të ishte jo vetëm e papranueshme, por edhe donkishoteske. Jam i bindur që jetojmë në një kohë tjetër, ku në axhendën e vendeve te Ballkanit janë intergimi rajonal, integrimi ekonomik e aspirata më e afërt, integrimi në BE.”



Vangjel Dule

Kryetari i PBDNJ, deputeti Vangjel Dule tha për ATSH-në se “ që në vitin 2003, Jorgos Papandreu, me cilësinë e Ministrit të Jashtëm të Greqisë dhe njëkohësisht të Kryetarit të Këshillit të Çështjeve të Përgjithshme të Bashkimit Europian, ka qenë frymëzues i Iniciativës së Selanikut, që ka hapur përfundimisht rrugën e integrimit të plotë të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE.” Dule shtoi se “me ardhjen në pushtet vjeshtën që shkoi, një ndër iniciativat më domethënëse dhe më ambicioze që Papandreu ndërmorri në kuadrin e politikës së jashtme së Greqisë është integrimi i të gjitha vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE në vitin 2014.”Dule tha se “këto deklarata të Papandreut janë në kuadër të një marrëdhënieje të re dypalëshe dhe shumëpalëshe midis vendeve të rajonit, larg aspekteve negative të trashëgimisë historike të mbështetura në vlerat mbizotëruese në familjen europiane të paqes, sigurisë, bashkëpunimit dhe mirëqënies”.







- Më 27 Nëntor, tre Kryeministrat Papandreu, Berisha dhe Gruevski nënshkruan një deklaratë të përbashkët për mbrojtjen e Parkut të Prespës dhe për zhvillimin e qëndrueshëm të tij.-Kryeministrat Papandreu, Berisha dhe Gruevski angazhohen për shndërrimin e Parkut të Prespës në shembull të suksesit të politikave mjedisore dhe destinacion turistik për mbarë rajonin e më gjerë, si dhe të punojnë së bashku për një zhvillim të qëndrueshëm në përputhje me politikat për ruajtjen e mjedisit.Ky takim, sipas mediave, shërbeu dhe njëherë si tregues i marrëdhënieve shumë të mira e miqësore dhe i bashkëpunimit të tre vendeve në shërbim të paqes, zhvillimit të qëndrueshëm ekonomik, integrimit të mëtejshëm rajonal dhe integrimit të shpejtë të Shqipërisë dhe Maqedonisë, si dhe vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor në BE, në dobi të së mirës dhe progresit të tre vendeve dhe prosperitetit të qytetarëve të tyre. Berisha dhe Gruevski e falënderuan përzemërsisht Papandreun për inicimin e këtij takimi, i cili u zhvillua në 10 vjetorin e deklaratës së përbashkët të tre kryeministrave në 2 shkurt të vitit 2000 për Parkun e Prespës. Të tre u shprehën se ky takim i shërben forcimit të marrëdhënieve shumë të mira miqësore mes tre vendeve dhe popujve fqinjë dhe miq, edhe është një kontribut më tepër në shërbim të forcimit të paqes, miqësisë dhe bashkëpunimit mes tre vendeve dhe popujve, por edhe mbarë rajonit. Duke e falënderuar Kryeministrin Papandreu për nismën e qeverisë greke për të vendosur një afat përfundimtar kohor për integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE deri në 2014, në përputhje me axhendën e Samitit të Selanikut, Kryeministri Berisha dhe Kryeministri Gruevski vlerësuan gjithashtu se “ky takim, një shembull i ndërveprimit dhe bashkëpunimit të ngushtë rajonal, do të sjellë një kontribut të ri në përshpejtimin e përpjekjeve të përbashkëta për integrimin e këtyre vendeve në BE.” Papandreu i siguroi dy Kryeministrat se Greqia do të vazhdojë të mbështesë fuqishëm përpjekjet e dy vendeve fqinje për integrim sa më të shpejtë në BE. Të tre kryeministrat u angazhuan për të vazhduar bashkëpunimi e ngushtë mes tre vendeve, por edhe më gjerë në rajon, për të zhvilluar edhe më tej bashkëpunimin ekonomik, në infrastrukturë, të energjisë së gjelbër, në bujqësi dhe për të punuar ngushtësisht së bashku për të promovuar edhe më tej integrimin rajonal dhe ecurinë përpara të vendeve të Ballkanit Perëndimor drejt projektit të integrimit evropian në përputhje me frymën dhe objektivat e axhendës së Selanikut. Gjithashtu, të tre Kryeministrat ranë dakord të bashkëpunojnë për nxitjen e investimeve të ndërsjella dhe tërheqjen e investimeve nga BE, por edhe nga fonde të tjera, në fushën e politikave të ruajtjes së mjedisit dhe projekteve ‘të gjelbra’.



E Premte, 22 Janar 2010