Javën e fundit një tërmet i fuqishëm (7,6 ballë i shkallës rihter), goditi shtetin më të varfër të botës, Haitin. E shkatërroi krejt kryeqytetin, si në një katastrofë biblike pothuajse, duke vrarë rreth 100 mijë njerëz. Burime të ndryshme informimi flasin për shifra të frikshme të vrarësh, që lëvizin nga 100-500 mijë njerëz, të cilët, në pjesën më të madhe kanë mbetur nën rrënojat e ndërtesave edhe në momentin që po shkruhen këto rreshta.

Lajmi që u emetua nëpërmjet agjencive të lajmeve shokoi botën, e cila menjëherë u vu në një solidaritet të jashtëzakonshëm në përkrahje të njerëzve të këtij ishulli të largët, të izoluar dhe të varfër, që ishin dhe mbetën më në nevojë se kurrë. Të parat, si kurdo në ngjarje të tilla që kërkojnë ndërhyrje humanitare, ishin ShBA-të.

Më tej edhe shtete të tjera evropiane, apo dhe Kanadaja, Brazili, etj., krijuan edhe aleancën më të madhe që do të kryejë operacionet e kërkim-shpëtimit dhe që pas fazës së parë të emergjencës, do të qëndrojë në vend, sipas burimeve nga një agjensi Franceze.

Pra do të qëndrojë edhe në fazën e dytë, atë të rindërtimit dhe ringritjes së Haitit, kur bashkë me shtetet e tjera që u mobilizuan në grumbullimin dhe dërgimin e ndihmave u rreshtua edhe Shqipëria.

Ndërkohë, dy ish-presidentë amerikanë, pikërisht Bill Klinton dhe Xhorxh W. Bush, në një marrëveshje të menjëhershme ngritën një fondacion për grumbullimin e ndihmave në mjete financiare dhe materiale, në ndihmë të banorëve të Haitit. Ky fondacion pranon donacione edhe nëpërmjet internetit dhe premton që ti përdorë mjetet e grumbulluara në vlerën 100%, menjëherë e drejtpërsëdrejti në terren (thotë një burim), aty ku kryhen operacionet e kërkim-shpëtimit të njerëzve, nën rrënoja. Organizmi më i ri, derivat i bashkëpunimit model të dy personaliteteve të nderuara që u quajt pa mëdyshje “Clinton Bush Haiti Fund”, jo vetëm që u themelua në një kohë rekord, por edhe operon si një strukturë e rëndësishme në operacionet e fazës së parë të kërkim-shpëtimit.

Paralelisht, ndoshta dy javë më parë se të ndodhte shkatërrimi i Haitit, një përmbytje me përmasa kolosale, që i afrohej atyre përmbytjeve që na i bën të njohura vetëm rrëfimi në Bibël, ndodhi edhe në Shqipërinë veriore. Dy rrethe në veriperëndim të vendit të varfër Europian, Shkodër dhe Lezhë, u fundosën të asfiksuara nën ujin e ftohtë që lëshuan kaskadat e HEC-eve të lumit më të madh të vendit që ushqen tre hidrocentrale të tjerë. Kanë ndodhur dy fenomenet më të rrezikshme të natyrës, (mungon vetëm zjarri), që me sa duket qenka, në veçanti kundër shteteve me popullsi të varfër dhe që grupe të konsiderueshme shoqërore jetojnë në mjerim të vërtetë. Një rrethim dhe izolim i vërtetë uji, që ende vazhdon edhe pse po bëhen tri-katër javë, prej katastrofës.

Që gjatë orës së parë, madje që prej minutit të parë, kur nga organet qeveritare u dha alarmi se ndodhemi në situatë katastrofe, dy krahët politikë, si dy forcat kryesore politike në vend, PSdhe PD, filluan invazionin (ashtu si dhe uji), kundër njëra-tjetrës. U ndanë duke vazhduar, pa u merakosur luftën politike të akuzave të ndërsjellta. PS-ja i thoshte kryeministrit: “Mbyll ujin dhe hap kutitë në mos, largohu!”.

PD-ja, si forca që qeveris vendin, në koalicion me LSI-në, që nga shefi i qeverisë, e deri tek zyrtari i thjeshtë filluan të përsërisnin si në një kor se përmbytja erdhi nga natyra dhe se fenomene të tilla ndodhin njëherë në njëqind vjet apo edhe më shumë dhe broçkulla të kësaj natyre.

Pas një apo dy ditësh nga fillimi i përmbytjes, (fenomeni i tretë, kur qeveria u kujtua se nuk ka strukturë për emergjenca civile), qeveria i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar për ndihmë të specializuar, kur ajo e di shumë mirë se çfarë potencialesh ka, çfarë strukturash zotëron për situata emergjente, qoftë për përmbytjet, qoftë për zjarret apo mos e dhëntë zoti, për tërmetet.

Pse nuk shkon të “lypë” që në momentin e parë, por e le punën deri sa të shkojë në kufijtë e shpëtimit. Kjo e gjitha është njëra anë e ngjarjes dhe ndoshta është një temë tjetër, që do trajtuar. Kësisoj, PD dhe PS, kishin rastin më të mirë që t’u dëshmonin shqiptarëve, se politikës i kanë hyrë jo thjesht për interesa xhepi e qejfi, por sepse e duan vendin e tyre dhe tonin. Së bashku me vendin, duan edhe qytetarët, jo vetëm kur ata janë mirë, por edhe në kohë krize,dhe fatkeqësie. Gjë që për fat të keq, nuk ndodhi.

Dhe vini re: Kryeministri, refuzoi në mënyrë absolute bashkëpunimin që i ofroi opozita. Ky është kulmi i ironisë dhe i mjerimit kulturor, intelektual, shoqëror, politik etj...

Dy ish-presidentët amerikanë, (sado që kanë pasë edhe ata konfliktet e tyre politike), sapo u emetua lajmi i fatkeqësisë që kishte ndodhur në Haiti, i telefonuan njeri-tjetrit dhe nisën mbledhjen e fondeve, për të ndihmuar një shtet tjetër, jashtë dhe larg vendit të tyre. Ata edhe sot vazhdojnë të sensibilizojnë njerëzit, organizatat,shoqëritë dhe sipërmarrjet për të ofruar përkrahje.

Kjo është demokracia Amerikane. Prandaj e ëndërron bota pikërisht atë. Edhe ne gjithashtu!...

Pse nuk e bënë një gjë të tillë edhe dy liderat e politikës sonë në Tiranë? Që nga ’90-a e mbrapa, 4-5 njerëz kanë qenë ata që kanë qeverisur Shqipërinë. Por, ku janë sot?

Nuk e di ku janë sot, por di një gjë tjetër! Ata kanë biznese që iu sjellin fitime marramendëse. Nuk i kanë të trashëguara, por i kaluan mbi vete dhe familjet e tyre vetëm me një firmë, ndërkohë që qeverisnin Shqipërinë. Dhe pjesën tjetër të kohës e shpenzojnë për “orgji”.

Për ata, “Lopa e politikës” i ka liberalizuar edhe vizat për të udhëtuar edhe paratë për të shpenzuar.

Po ta lypë interesi i lojës së poshtër, prapaskenave për njeri-tjetrin, ata do të shfaqen për të bërë komplotin e radhës. Vetëm në rastet kur duan të “groposin”politikisht të piketuarin e radhës, zakonisht atë që i konkurron në pasuri, ata shfaqen misteriozisht, si në baladën e”Kostandinit dhe Doruntinës” vijnë prej thellësisë së misterit të tyre.

Ashtu siç ka ndodhur gjithmonë në Haiti, deri në ditën e fatkeqësisë, ku shoqëria ka qenë në konflikt të hapur me klasën politike. Tek ne ka ndodhur që klasa politike të ketë pasur një konflikt të dyfishtë apo të trefishtë. Pikërisht për këtë, sot kemi të tillë mjerim që ka kapur për fyti shtresat shoqërore.

Dy ish-presidentët amerikanë kanë dhënë jo pak në zhvillimin dhe prosperitetin e ShBA-ve. Por ata kanë dhënë edhe kontribut të shquar kudo nëpër botë, atje ku ka patur dhe ka vatra lufte, konflikte sociale apo ndërsociale, atje ku ka fatkeqësi natyrore, epidemi, etj. E prandaj ata, sot edhe mund të mos ndërmerrnin asnjë hap, asnjë inisiativë, pasi i kishin dhënë epokës sonë.

Prandaj, vetëm në një demokraci të tillë, si ajo amerikane mund të ketë ndjeshmëri kaq të lartë humane.

Edhe Shqipëria në ballkan, mund të ishte një shtet me pozita dominuese lideri. Por, po të ishte ndryshe. Po qe se vërtet,Shqipëria do të ishte bërë ashtu siç ëndërronim në vitet e para, pas daljes nga diktatura, një shtet demokratik, me potenciale ekonomike, kulturore, politike etj...

Por, nuk ka ndodhur asgjë nga këto dhe prandaj nuk ecën as imagjinata e as përfytyrimi, sado optimist të hiqesh.... Ndërkaq, modeli i bashkëpunimit midis kundërshtarëve politikë, në cilatdo nivele të saj, nuk është as shpikje e re në botë,dhe as e panjohur në Shqipërinë postkomuniste.

Pavarësisht se, ngjarjet e mësipërme ndodhën njëkohësisht në dy vende të ndryshme, modeli pilot amerikan, i trajtuar më lart, nuk synon as të krahasohet dhe ca më pak ti kundërvihet modelit tonë “shqiptar”. Ai i amerikanëve është një institucion moral, i kultivuar i klasës politike dhe i adaptuar edhe si model shoqëror,që në bashkëegzistencë dhe mirëkuptim traditash, kombesh, racash, fisesh, ngjyrash, famujsh, emblemash, stemash, distinktivësh, dëshirash etj.,etj., ka dhënë rezultate të mira...

Më së fundi është një model, që e ka treguar me fakte reale, se i vlen njerëzve që i ka mbytur uji, i ka djegur zjarri, i ka vrarë predha, i ka izoluar bora, aksidenti, epidemia, sëmundja, varfëria, mjerimi etj., etj. Pra, i vlen shoqërisë dhe jo demagogjisë.

bashaagim@hotmail.com

E Premte, 22 Janar 2010